عوضین یا همان مورد معامله عبارت اند از اموال و اشیائی که می توانند ثمن یا مثمن در عقود قرار گیرند. هر کدام از این اموال می تواند شامل عین، منفعت، عمل و یا حقی از حقوق باشد. عوضین برای این که صلاحیت مورد معامله واقع شدن را داشته باشند، باید دارای شرایطی از جمله: مالیت، طلقیت، قدرت تسلیم و معلوم بودن، باشند.
اَللُّمعَةُ الدِّمَشقیة فی ِفقه الامامیة معروف به لُمعه مجموعهای کامل از فقه امامیه، اثر محمد بن مکی جزینی عاملی (۷۳۴-۷۸۶ق)، معروف به شهید اول است. این کتاب به زبان عربی نوشته شده و همه ابواب فقهی را دربردارد. نویسنده آن را به تقاضای سران حکومت سربداران در خراسان نوشته است تا منبعی برای احکام فقهی و حکومتی آنها باشد. لمعه از مشهورترین کتابهای شهید اول است و بر آن شرحهای متعددی نوشته شده است که معروفترین آنها الروضة البهیة اثر شهید ثانی است که متن درسی حوزههای علمیه شیعه است.
کتاب اللمعة الدمشقیة دربردارندۀ یک دوره از مهمترین مباحث فقهی است که به سبک فقه فتوایی نوشته شده و گاهی نیز به صورت بسیار مختصر، مباحث استدلالی در آن دیده میشود و به دلیل اختصار و تعابیر روان همراه با نظم و ترتیب از جایگاه خاصی برخوردار است. از زمان نگارش این کتاب، فقها توجه خاص به آن داشته و در تألیفات خود به آن استناد نمودهاند. این کتاب، یکی از منابع درسی طلاب شیعه در حوزههای علمیه محسوب میگردد.[۱]
شهید اول در این کتاب، ابتدا احکام هر باب را ذکر نموده و پس از آن مسائلی که با این احکام ارتباط داشته و سپس مستحبات و مکروهات را بیان نموده است و چنان که در پایان کتاب آمده است نظریات مشهور از فقها در آن ذکر شده است.(وليكن هذا آخر اللمعة و لم نذكر فيها سوى المهم، و هو مشهور بين الاصحاب)
بیعِ فُضولی فروختن کالا یا مِلک دیگری بدون اذن او است. درباره صحیح یا باطل بودن بیع فضولی، میان فقهای مسلمان اختلافنظر وجود دارد. بنابر دیدگاه مشهور فقهای شیعه و همچنین فقهای حنفی و مالکی، بیع فضولی در صورتی که مالکْ آن را اجازه دهد صحیح است. منظور از اجازه، اظهار رضایت مالک پس از وقوع عقد بیع است. از بیع فضولی در باب تجارت در فقه بحث شده است. شیخ انصاری آن را از مهمترین مسائل فقهی برشمرده و در کتاب مکاسب، ذیل بحث از شرایط طرفین عقد (متعاقدین) به بررسی احکام آن پرداخته است.
اَلعُروَةُ الوُثْقیٰ کتابی فقهی به زبان عربی، تألیف سید محمد کاظم طباطبائی یزدی (۱۲۴۷-۱۳۳۷ق)، فقیه شیعه که در صد سال اخیر، مبنای فقها و مراجع تقلید شیعه برای بیان فتواهایشان بوده و فقیهان شیعه، نظرات فقهی خود را در حاشیه این کتاب بیان کردهاند.
این کتاب به عروه و عروة الوثقی نیز شهرت دارد. العروة الوثقی، مهمترین کتاب فقهی سید یزدی به شمار میآید و اهمیت آن در حوزههای علمیه تا حدی است که نویسنده کتاب، «صاحب عروه» خوانده میشود. عروة الوثقی، فتواهای سید محمدکاظم یزدی در بیشتر بخشهای فقه را دربرگرفته و ۳۲۶۰ مسئله فقهی دارد. مستمسک العروة الوثقی، اولین شرح استدلالی بر عروه، نوشته آیت الله سید محسن حکیم است.
العروة الوثقی - کتاب طهارت - فصل فی المطهرات - شماره مسلسل 67
جلسه پنجاهم | مرداد 1404
قم
العروة الوثقی - کتاب طهارت - فصل فی المطهرات - شماره مسلسل 68