عوضین یا همان مورد معامله عبارت اند از اموال و اشیائی که می توانند ثمن یا مثمن در عقود قرار گیرند. هر کدام از این اموال می تواند شامل عین، منفعت، عمل و یا حقی از حقوق باشد. عوضین برای این که صلاحیت مورد معامله واقع شدن را داشته باشند، باید دارای شرایطی از جمله: مالیت، طلقیت، قدرت تسلیم و معلوم بودن، باشند.
اَللُّمعَةُ الدِّمَشقیة فی ِفقه الامامیة معروف به لُمعه مجموعهای کامل از فقه امامیه، اثر محمد بن مکی جزینی عاملی (۷۳۴-۷۸۶ق)، معروف به شهید اول است. این کتاب به زبان عربی نوشته شده و همه ابواب فقهی را دربردارد. نویسنده آن را به تقاضای سران حکومت سربداران در خراسان نوشته است تا منبعی برای احکام فقهی و حکومتی آنها باشد. لمعه از مشهورترین کتابهای شهید اول است و بر آن شرحهای متعددی نوشته شده است که معروفترین آنها الروضة البهیة اثر شهید ثانی است که متن درسی حوزههای علمیه شیعه است.
کتاب اللمعة الدمشقیة دربردارندۀ یک دوره از مهمترین مباحث فقهی است که به سبک فقه فتوایی نوشته شده و گاهی نیز به صورت بسیار مختصر، مباحث استدلالی در آن دیده میشود و به دلیل اختصار و تعابیر روان همراه با نظم و ترتیب از جایگاه خاصی برخوردار است. از زمان نگارش این کتاب، فقها توجه خاص به آن داشته و در تألیفات خود به آن استناد نمودهاند. این کتاب، یکی از منابع درسی طلاب شیعه در حوزههای علمیه محسوب میگردد.[۱]
شهید اول در این کتاب، ابتدا احکام هر باب را ذکر نموده و پس از آن مسائلی که با این احکام ارتباط داشته و سپس مستحبات و مکروهات را بیان نموده است و چنان که در پایان کتاب آمده است نظریات مشهور از فقها در آن ذکر شده است.(وليكن هذا آخر اللمعة و لم نذكر فيها سوى المهم، و هو مشهور بين الاصحاب)
حادثۀ غمبار و تکان دهنده انفجار در بندر شهید رجایی بندرعباس که به جان باختن و مصدوم شدن گروهی از هموطنان عزیز انجامید، موجب تأثر فراوان گردید. ضمن عرض تسلیت به ملت صبور ایران بهویژه خانوادههای داغدیده و مردم شریف بندرعباس، از درگاه خداوند متعال، پاداش الهی را برای جانباختگان و ثواب صابرین را برای بازماندگان و شفای عاجل را برای مجروحان و آسیبدیدگان این حادثه مسألت داریم. امیدوارم با تدابیر جدی مسؤولان از وقوع چنین حوادث تلخی پیشگیری شود.
شرح المنظومه اثری در موضوع منطق و حکمت متعالیه از ملا هادی سبزواری فیلسوف شیعه قرن سیزدهم قمری است. این کتاب یکی از متون درسی فلسفه اسلامی در حوزههای علمیه بوده است. شرح منظومه مورد توجه بسیاری از علاقهمندان به فلسفه بوده و تا کنون شروح بسیاری بر آن نوشته شده است.
این کتاب دو بخش اصلی دارد. بخش اول آن در علم منطق است و با عنوان اللآلی المنتظمه شناخته میشود. بخش دوم با عنوان غُرَر الفرائد در موضوع فلسفه اسلامی با رویکرد حکمت متعالیه است.
بیعِ فُضولی فروختن کالا یا مِلک دیگری بدون اذن او است. درباره صحیح یا باطل بودن بیع فضولی، میان فقهای مسلمان اختلافنظر وجود دارد. بنابر دیدگاه مشهور فقهای شیعه و همچنین فقهای حنفی و مالکی، بیع فضولی در صورتی که مالکْ آن را اجازه دهد صحیح است. منظور از اجازه، اظهار رضایت مالک پس از وقوع عقد بیع است. از بیع فضولی در باب تجارت در فقه بحث شده است. شیخ انصاری آن را از مهمترین مسائل فقهی برشمرده و در کتاب مکاسب، ذیل بحث از شرایط طرفین عقد (متعاقدین) به بررسی احکام آن پرداخته است.
فَرائِدُ الاُصول یا رسائل کتابی در اصول فقه، اثر شیخ مرتضی انصاری (۱۲۱۴–۱۲۸۱ق)، فقیه و اصولی مشهور شیعه. رسائل کتابی بسیار مهم در اصول فقه شیعه است که این دانش را متحول کرده و اصولیان بعدیِ شیعه بسیار متأثر از آن بودهاند.
این کتاب از همان دوره نویسنده، موردتوجه عالمان شیعه قرار گرفته و تدریس و شرح شده است. شیخ انصاری در آن، هم ساختار جدیدی برای علم اصول مطرح کرده و هم دیدگاههایی ابتکاری ارائه داده است که بهجهت درستی و اهمیتشان موردقبول عالمان شیعه واقع شده است.
نظامبخشی به مباحث قطع و ظن، نظامبخشی به اصول عَمَلیه، ذاتی خواندن حجیت قطع، تأثیر علم اجمالی در احتیاط، مصلحت سلوکیه و حجیت ظن از نوآوریهای موجود در این کتاب است.
فرائدالاصول جزو متون درسی سطوح عالی حوزههای علمیه است. شرحها و حاشیههای بسیاری نیز بر آن نوشته شده است که شمارشان را حدود دویست کتاب بیان کردهاند. برخی از این شروح عبارتاند از: دُرَرُالفوائد، نوشته آخوند خراسانی، بحرالفوائد، نوشته محمدحسن آشتیانی و اَوثقالوسائل، نوشته میرزا موسی تبریزی.
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص۹ ؛ في الشك
جلسه اول | ۲۹ دیماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص10 ؛ في الشك
جلسه دوم | ۳۰ دیماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص12 ؛ في الشك
جلسه سوم | ۱ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص14 ؛ في الشك
جلسه چهارم | ۲ بهمن.ماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص18 ؛ في الشك
جلسه پنجم | ۳ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص۲۲ ؛ في ادلة البرائة
جلسه ششم | ۶ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص23 ؛ في ادلة البرائة
جلسه هفتم | ۸ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه هشتم | ۱۲ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه نهم | ۱۵ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص ۲۸ ؛ في ادلة البرائة
جلسه دهم | ۱۶ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه یازدهم | ۲۱ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه دوازدهم | ۲۳ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 33 ؛ في ادلة البرائة
جلسه سیزدهم | ۲۷ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 35 ؛ في ادلة البرائة
جلسه چهاردهم | ۲۸ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 41 ؛ في ادلة البرائة
جلسه پانزدهم | ۲۹ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 42 ؛ في ادلة البرائة
جلسه شانزدهم | ۳۰ بهمنماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 44 ؛ في ادلة البرائة
جلسه هفدهم | ۱ اسفندماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص 46 ؛ في ادلة البرائة
جلسه هجدهم | ۳ اسفندماه ۱۴۰۳
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه نوزدهم | ۱۷ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه بیستم | ۱۸ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه بیست و یکم | ۱۹ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه بیست و یکم | ۱۹ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، في ادلة البرائة
جلسه بیست و دوم | ۲۳ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص۶۰ ؛ في ادلة البرائة
جلسه بیست و سوم | ۲۴ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص۶2 ؛ في ادلة البرائة
جلسه بیست و چهارم | ۲۵ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص۶5 ؛ في ادلة البرائة
جلسه بیست و پنجم | ۲۶ فروردینماه ۱۴۰۴
قم ، مدرسه علمیه امام کاظم(ع)
المقصد الثالث - فرائد_الاصول ، ج۲ ، ص69 ؛ في ادلة البرائة