سوره سجده یا الم سجده یا الم تنزیل، سی و دومین سوره و از سورههای مکی قرآن است که در جزء ۲۱ قرآن جای دارد. این سوره به سبب آیه پانزدهم که قرائت یا شنیدن آن باعث سجده واجب میشود، سجده نام گرفته است. سوره سجده درباره معاد، خلقت هستی در شش زمان و خلقت انسان از گِل سخن میگوید و به منکرانِ قیامت هشدار عذاب میدهد و ثواب مؤمنان را پاداشی معرفی میکند که برای انسان قابل تصور نیست.
آیات شانزدهم و هجدهم این سوره را نازل شده در شأن امیرالمؤمنین(ع) دانستهاند. در فضیلت تلاوت سوره سجده آمده است هر کس این سوره را هر شب جمعه بخواند، خداوند نامه اعمالِ او را به دست راستش میدهد و گذشته او را میبخشد و از دوستان محمد(ص) و اهل بیتش خواهد بود.
این سوره در مکّه نازل شده و هشتاد و سه آیه دارد و به نام اوّلین آیه اش که از حروف مقطّعه است، نامگذاری شده است.
مطالب این سوره بر محور عقاید است و تعلیم آن به فرزندان و هدیه کردن ثواب قرائت آن به مردگان سفارش شده است.
این سوره با گواهی خداوند به رسالت پیامبر اسلام آغاز و با بیان رسالت سه تن از پیامبران الهی ادامه می یابد.
در بخشی از این سوره،به برخی از آیات عظمت پروردگار در هستی به عنوان نشانه های توحید اشاره شده و در بخش دیگر،مسائل مربوط به معاد،سؤال و جواب در دادگاه قیامت و ویژگی های بهشت و دوزخ مطرح شده است.
در روایات از سوره یس به عنوان«قلب قرآن»یاد شده است.
نام سوره برگرفته از آیه اول است و به معنای انجیر می باشد.
محور سوره،کیفر و پاداش انسانها در قیامت است،امّا مطلب را از راه آفرینش انسان ها در بهترین صورت و دو گروه شدن آنان بر مبنای ماندن بر فطرت پاک الهی و یا خروج از آن و سقوط به پایین ترین درجات انسانیّت،بیان می کند که این اختلاف در انتخاب،موجب اختلاف در کیفر و پاداش الهی می شود.و طبیعتاً حکمت اقتضا می کند که دو گروه یکسان دیده نشوند.
این سوره،از سوره های مکّی است و به مناسبت نام لقمان،که در تمام قرآن تنها دوبار،آن هم در این سوره آمده،لقمان نامیده شده است.ششمین سوره از سوره های هفتگانه«لامات»است که با حروف مقطّعه ی«الم»آغاز شده است.
محتوای سوره ی لقمان را می توان در این موارد خلاصه نمود:
1- بیان عظمت و اهمیّت قرآن در هدایت بشر.
2- تقسیم انسان ها به نیکوکار و مستکبر و بیان سرنوشت آنان.
3- بیان برخی معجزات علمی قرآن از قبیل قانون جاذبه و زوجیّت گیاهان.
4- نصایح و موعظه های حکیمانه ی لقمان به فرزندش.
5-دلایل ایمان به مبدأ و معاد.
6- بیان علوم اختصاصی خداوند،مانند:زمان مرگ و برپایی قیامت.